• O informe State of Health in the EU 2025 revela que o gasto sanitario per cápita en España é aproximadamente unha quinta parte inferior á media comunitaria
• España consolídase como o terceiro país con maior esperanza de vida da Unión, grazas á eficacia do sistema e ás baixas taxas de mortalidade prevenible
• O documento advirte sobre o envellecemento do persoal médico: o 43% dos facultativos ten máis de 55 anos, o que expón un reto inminente de substitución xeracional
A Coruña, 3 de xaneiro de 2026. A Comisión Europea, en colaboración coa OCDE e o Observatorio Europeo de Sistemas e Políticas de Saúde, acaba de publicar o informe State of Health in the EU: Perfil sanitario nacional de España 2025. O documento ofrece unha radiografía detallada do noso Sistema Nacional de Saúde (SNS), no que se destaca a excelencia dos resultados en saúde e o papel central dos médicos de familia, aínda que pon o foco na necesidade de mellorar o investimento e afrontar o envellecemento dos profesionais.
Segundo os datos do informe —que pode consultarse nesta ligazón—, España presenta uns resultados en saúde moi positivos, cunha esperanza de vida ao nacer de 84 anos en 2024, a terceira máis alta da Unión Europea —só por detrás de Italia e Suecia— e 2,3 anos por encima da media comunitaria. Ademais, o noso sistema sanitario rexistra unhas das taxas máis baixas de mortalidade por causas evitables e tratables de todo o continente.
Con todo, o informe advirte dunha brecha significativa no financiamento. En 2023, o gasto sanitario en España situouse no 9,2% do PIB, unha cifra inferior ao 10% da media da UE. En termos per cápita, España investiu 3.137 euros —axustados por paridade de poder adquisitivo—, o que supón aproximadamente unha quinta parte menos que a media europea, situada en 3.832 euros. As fontes públicas representaron o 73 % do gasto sanitario, por baixo da media da UE, que foi do 80 %. Os pagos directos dos fogares representaron o 21 % do gasto sanitario de España, moi por encima da media da UE, que foi do 16 %
Os médicos de familia, eixo vertebrador do sistema
O documento europeo subliña que a prestación de asistencia sanitaria en España é principalmente pública e sitúa aos médicos de familia como o eixo central do sistema sanitario. De feito, os médicos de familia representan o 22% do total de facultativos en España, unha proporción superior á media da UE, que é do 19%.
Esta estrutura, baseada nunha atención primaria sólida que actúa como porta de entrada ao sistema, é fundamental para explicar os bos resultados en saúde. O informe destaca que España destina o 36% do gasto sanitario á atención ambulatoria, sendo a categoría que recibe a maior parte do financiamento, o que contribúe a reducir as hospitalizacións evitables en patoloxías crónicas como a diabetes ou a insuficiencia cardíaca.
Desafíos en recursos humanos: xubilacións e enfermería
En canto á forza laboral, o número de médicos en España aumentou ata alcanzar os 4,4 por cada 1.000 habitantes, situándose lixeiramente por encima da media da UE —4,3—. Con todo, o informe destaca que “España enfróntase a importantes retos en materia de persoal sanitario, entre os que se inclúen a estrutura de idade e a distribución desigual do persoal sanitario actual, así como a previsible escaseza de médicos de familia, entre outras especialidades —como xeriatría, psiquiatría e radioloxía—. Ademais, en 2022, o 43% dos médicos en exercicio tiñan 55 anos ou máis. Esta estrutura demográfica indica unha inminente onda de xubilacións que intensificará as presións existentes sobre o sistema se non se xestiona adecuadamente a substitución xeracional.
Por outra banda, o informe sinala un desequilibrio nos equipos multidisciplinares: a cociente de enfermeiras é de 5,9 por cada 1.000 habitantes, moi por baixo da media europea de 8,5.
Listas de espera e saúde mental
A pesar da alta valoración do sistema por parte dos pacientes —o 85% cualifica a calidade da atención como boa—, o informe identifica as listas de espera como o principal obstáculo para o acceso á asistencia. Neste sentido, os tempos de espera para intervencións cirúrxicas aínda non recuperaron os niveis previos á pandemia. Así mesmo, alértase sobre o incremento das necesidades non cubertas en saúde mental, que se han máis que duplicado desde 2021.
Gasto farmacéutico
O documento, por último, recolle que o gasto per cápita en produtos farmacéuticos retallistas en España foi un 7 % inferior á media da UE en 2023. O gasto dos fogares representa algo máis dunha cuarta parte do gasto en produtos farmacéuticos de atención ambulatoria, pero o gasto catastrófico é baixo. Doutra banda, o tempo de acceso aos novos medicamentos é superior á media da UE, aínda que a cobertura destes medicamentos é un 50 % superior á media da UE. Neste sentido, “un proxecto de lei de reforma da lexislación farmacéutica podería acurtar os prazos, e adoptáronse diversas medidas para facilitar o acceso aos novos medicamentos”, sinala o informe.