A profesión médica española está a vivir un dos momentos de maior deterioración institucional, profesional e asistencial das últimas décadas. A escalada de tensión xerada ao redor da reforma do Estatuto Marco, a ausencia dun verdadeiro corpo normativo que recoñeza a singularidade do exercicio médico e a ruptura progresiva das canles de diálogo entre o Ministerio de Sanidade e os representantes lexítimos da profesión desembocaron nunha situación de conflito que esixe responsabilidade, vontade real de acordo e unha rectificación por parte do Gobierno.
Os profesionais observamos, con crecente incredulidade, como o Ministerio de Sanidade non está a exercer as súas funcións de forma dilixente, non tivo en conta as demandas dos facultativos e asinou un acordo para a posta en marcha dun Estatuto Marco que regula o noso exercicio, pero que non conta co respaldo da profesión. Ademais, rexeitamos os intentos do Executivo central de escudarse nas transferencias sanitarias para eludir responsabilidades. O Estatuto Marco é unha normativa estatal e responsabilidade exclusiva do Ministerio de Sanidade, cuxa incapacidade para chegar a acordos é a causante dos atrasos na atención sanitaria.
A esa falta de interlocución e vontade de negociación súmanse as ofensas provenientes da propia ministra de Sanidade, que chegou a acusar os médicos de tomar como “reféns” aos pacientes polo feito de exercer o seu dereito constitucional á folga. Con esta falacia, o Ministerio busca desacreditar e poñer á sociedade en contra da profesión que mellor pode garantir o seu dereito á saúde, que sostén o sistema sanitario e que sempre —independentemente da situación de conflito na que nos atopemos— guíase polos principios e obrigacións que marca o Código de Deontología Médica para garantir unha asistencia sanitaria de calidade, humana, axustada ás necesidades de cada paciente e baseada na evidencia científica. Un Código no que, por outra banda, establécese que todos os responsables da xestión sanitaria teñen o deber de actuar con honradez, exemplaridade, transparencia e sempre en busca do ben colectivo e a equidade. Son estes principios os que deben presidir calquera proceso de negociación e reforma sanitaria.
Con todo, a realidade asistencial actual, marcada por axendas inasumibles, déficit estrutural de profesionais e ausencia de descansos adecuados, dificulta cada vez máis o cumprimento dos estándares de calidade e seguridade clínica e está a producir unha incidencia crecente de enfermidades mentais e un importante desgaste profesional entre facultativos.
Os colexios e consellos autonómicos de médicos, organizacións profesionais e outras moitas entidades representativas de toda España expresamos de forma reiterada a nosa preocupación ante o deterioración das condicións laborais e profesionais dos facultativos. Vémonos obrigados a exercer nunhas condicións de sobrecarga estrutural que nos esgotan física, mental e emocionalmente, o que, ademais, fai que o noso Sistema Nacional de Saúde perda capacidade para atraer e reter facultativos. Os médicos dixemos basta porque, máis aló do problema laboral que xera esta situación, está a poñerse en risco a calidade asistencial, a seguridade clínica dos pacientes e a sustentabilidade da sanidade pública en España. Por iso, a reivindicación dunhas condicións laborais dignas é tamén unha obrigación ética cara aos pacientes e o conxunto da sociedade.
Por todo iso, reclamamos ao Ministerio de Sanidade:
- Retirar e rectificar publicamente as acusacións e declaracións ofensivas vertidas contra a profesión médica e os seus representantes.
- Asumir responsabilidades ante a incapacidade para alcanzar acordos e xestionar o conflito que está a provocar un dano irreparable na asistencia sanitaria nacional.
- Recuperar de forma inmediata unha actitude de respecto institucional, diálogo real e negociación efectiva cos representantes lexítimos dos médicos, recoñecendo a singularidade da profesión mediante un marco normativo específico.
- Impulsar medidas reais que permitan garantir unha asistencia sanitaria de calidade, segura, humana e sostible para os pacientes e para os propios profesionais.
A situación actual non pode resolverse mediante confrontación, descualificacións ou estratexias de desgaste institucional. A sanidade pública española necesita que se afronten con seriedade os problemas estruturais que ameazan o seu presente e o seu futuro.
Asdo.:
Pilar Garzón Guiteria. Presidenta do Consello de Colexios Médicos de Galicia e do Colexio Médico Ourense.
Luciano Vidán Martínez. Presidente Colexio Médico da Coruña.
Eduardo Iglesias García. Presidente Colexio Médico de Lugo.
Isidro J. Lago Barreiro. Presidente Colexio Médico de Pontevedra.