O 29 de decembro o Consello remitiu un escrito ao conselleiro de Sanidade e á xerente do Sergas solicitando a retirada inmediata do programa por non axustarse a Dereito. Tres meses despois, non se obtivo ningún tipo de resposta, nin sequera acuse de recibo
O XIDE non resolve os problemas de saturación da Atención Primaria e supón un importante risco tanto para os pacientes como para o persoal non sanitario que os atenderá
Santiago de Compostela, 28 de marzo de 2023
O Consello Galego de Colexios Médicos acordou, nunha reunión extraordinaria celebrada onte, 27 de marzo, en Santiago de Compostela, impugnar xudicialmente o Plan XIDE (Xestión Integral dá Demanda en Equipo), co obxectivo de garantir a máxima seguridade para os pacientes. O Consello tomou esta decisión por unanimidade e, nos próximos días, os avogados da institución interpoñerán un recurso contencioso-administrativo para conseguir a anulación do plan, que non resolve os problemas de saturación que padece a Atención Primaria en Galicia e supón un importante risco tanto para os pacientes como para o persoal non sanitario que os atenderá.
O XIDE implica, na práctica, a aplicación dun sistema de triaxe en Atención Primaria e o uso dun algoritmo de intelixencia artificial —cuxos resultados non foron testados e do que se descoñece o seu funcionamento e se conta con aval científico— para xestionar as citas non programadas. Ademais, o sistema atribúe ao Persoal de Servizos Xerais —que non son profesionais sanitarios— funcións de avaliación de regas ou síntomas que non lles corresponden e que non deben realizar en ningún caso. Cando un cidadán contacta co Persoal de Servizos Xerais dun centro de saúde demandando asistencia —xa sexa de forma presencial ou telefónica—, este profesional administrativo debe preguntarlle polo motivo da súa consulta. A partir da resposta, e a través do algoritmo, propoñerase unha cita fixando unha prioridade na atención e asignándolle o profesional adecuado. Por tanto, o que debería ser un acto médico decidirase entre unha persoa que non é sanitaria e unha aplicación informática descoñecida.
Doutra banda, con este sistema non se respecta a intimidade dos pacientes. O Persoal de Servizos Xerais terá que preguntar datos sensibles relacionados coa saúde en áreas administrativas que non están preparadas para iso. Isto supón unha clara infracción dos dereitos dos cidadáns á intimidade e protección da confidencialidade da información sanitarias e da garantía do secreto médico.
O Consello xa remitiu, o pasado 29 de decembro, un escrito dirixido ao conselleiro de Sanidade e á xerente do Sergas, avalado por un exhaustivo estudo realizado por un grupo de traballo ad hoc, no que se solicitaba a retirada inmediata do Plan XIDE por non axustarse a Dereito. No comunicado advertíase da posibilidade de emprender as oportunas accións legais, en cumprimento do deber constitucional dos colexios médicos de defender os intereses e a seguridade dos pacientes. Tres meses despois, o Consello non obtivo ningún tipo de resposta, nin sequera acuse de recibo.
A Consellería actuou con opacidade na implementación do programa. Non ditou ningunha instrución, circular ou disposición respecto diso, e non existe ningunha publicación sobre el no DOG. Tampouco houbo transparencia no deseño, implementación e capacidade de interpretación das decisións adoptadas polos algoritmos do Plan XIDE. O Consello solicitou coñecer o funcionamento destes para que puidesen ser avaliados pola comunidade científica galega, pero o conselleiro de Sanidade e a xerente do Sergas non os facilitaron.