- Organizaron unha mesa redonda no Pazo dá Cultura de Carballo para homenaxear a quen exerceu e exercen como médicos e farmacéuticos nos pobos de Galicia
- A xornada forma parte dos eventos conmemorativos do 130 aniversario dos dous colexios profesionais
- O presidente do Colexio de Médicos da Coruña, Luciano Vidán, e a secretaria do Colexio de Farmacéuticos, Margarita Muñoz, uníronse ao alcalde da Carballo, Evencio Ferrero, na inauguración do encontro
Carballo, 26 de abril de 2025 – Medicina e farmacia rural foi o título da xornada celebrada esta mañá polos Colexios Oficiais de Médicos e de Farmacéuticos da Provincia da Coruña coa colaboración do Concello de Carballo. O encontro centrouse nunha mesa redonda no Pazo dá Cultura do municipio na que expertos na materia puxeron en valor a figura dos médicos e farmacéuticos que achegaron a sanidade aos pobos de Galicia e tamén abordaron a evolución da asistencia no rural ao longo dos anos. A iniciativa forma parte dos actos de celebración que os dous colexios están a levar a cabo este ano en toda a provincia para conmemorar o 130 aniversario da súa creación.
O presidente do Colexio de Médicos, Luciano Vidán, a secretaria do de Farmacéuticos, Margarita Muñoz, e o alcalde de Carballo, Evencio Ferrero, inauguraron esta xornada dedicada á práctica médica e farmacéutica nas zonas que máis dificultades tiñan para recibir atención sanitaria.
Luciano Vidán destacou que “ao longo dá historia, a figura do médico rural foi fundamental para garantir a asistencia sanitaria en todos vos recunchos dá nosa terra, onde a gran dispersión xeográfica supón reto maiúsculo para chegar a quen ou necesita. Vos profesionais sanitarios do rural son un piar básico nas nosas vilas, e demostraron ou seu enorme compromiso coa saúde dous seus veciños realizando un labor impagable. Cos poucos medios dous que dispoñían acudían casa por casa —moitas veces a cabalo por camiños de terra sen iluminación— para curar, aliviar e consolar a quen ou necesitaba, sen importar a hora nin a distancia. Son un exemplo de vocación e proximidade para todos nós”. Por iso, concluíu, “na celebración do noso 130 aniversario, desde vos nosos colexios estamos moi orgullosos de dedicar esta xornada en Carballo a poñer en valor a figura destes profesionais e lembrar ou seu legado”.
Pola súa banda, Margarita Muñoz puntualizou que “os sanitarios temos orientacións diferentes na nosa actividade profesional, pero complementarias, sendo uns expertos na abordaxe da enfermidade e outros no medicamento. Da man, alá onde esteamos, a nosa misión é promover a saúde da poboación e velar pola mesma. Quen levo décadas no mostrador dunha botica rural sabemos o importante que pode chegar a ser este punto sanitario, e máis nun momento no que nos enfrontamos a retos como o envellecemento poboacional, a lonxevidade alcanzada, o despoboamento e, moitas veces, a escaseza de recursos nas familias para atender aos nosos maiores”. Tamén destacou o labor de “figuras que velaron pola saúde nestes puntos máis rurais, con menos servizos, e que foron un auténtico salvavidas para as diferentes xeracións. Non só polo seu labor sanitario, senón tamén polo seu compromiso social, alá onde levaron a cabo a súa actividade profesional”.
Evencio Ferrero agradeceu a confianza en Carballo como sede do encontro, unha iniciativa que “debe servir para arroxar luz sobre un servizo público tan necesario coma a sanidade, que, xunto coa educación e vos servizos sociais, é unha peza fundamental na estrutura e na solidez dá sociedade”. O alcalde presentou tamén a proxección do vídeo do terceiro movemento da Sinfonía de Bergantiños, estreada no pregón de San Juan 2024 e moi apropiada para o acto “porque ou autor, Sergio Moure, é fillo dun farmacéutico que deixou gran pegada en Carballo e que tinga a gran ilusión de que ou seu fillo compuxese unha sinfonía dedicada a Carballo”.
A continuación, os representantes colexiais entregaron ao rexedor do municipio unha placa conmemorativa da xornada antes de dar comezo á mesa redonda moderada por Alfonso Mariño, director do Centro Oncolóxico de Galicia. Nela participaron Celia Villanueva, titular de Oficina de Farmacia Comunitaria da Laracha, Cándido Pequeño, xefe do Servizo de Atención Primaria de Cee, e Braulio Pérez, director adxunto da Fundación Universidade da Coruña.
“A medicina rural supoñía unha proximidade e un coñecemento das familias da zona. Estes médicos coñecían á persoa enferma en detalle, practicamente desde que nacían, porque atendían os partos nos propios domicilios. A desvantaxe consistía ao lonxe cando había emerxencias e era necesario o traslado do paciente a un lugar no que tivese máis posibilidades. Eran heroes, porque se enfrontaban a problemas moi serios co pouco instrumental que tiñan”, relatou Alfonso Mariño ao falar do labor destes profesionais. “Con todos os medios que hai dispoñibles, quizais sexa posible retomar esa figura. Agora as comunicacións entre as aldeas son máis fáciles, así que, por que non se podería recuperar ao médico rural —sobre todo en Galicia, onde a poboación é máis dispersa— para facilitar a atención domiciliaria?”
Pola súa banda, Cándido Pequeño achegou a súa perspectiva e experiencias sobre a materia. “A figura tradicional do médico de pobo era moi apreciada e querida polos seus pacientes. Non tiña horarios e estaba 24 horas dispoñible durante todos os días do ano para os seus asegurados. Hoxe en día iso desapareceu. Xa non hai o illamento que había. Temos uns horarios, unha infraestrutura e unha tecnoloxía que facilitan o noso traballo. Tamén dispoñemos de equipos multidisciplinares de Atención Primaria con varios tipos de profesionais que se encargan do traballo que antes facía só o médico rural”.
Celia Villanueva abordou a práctica farmacéutica nos pobos, así como o seu desenvolvemento ata a actualidade. “Antigamente faciamos dúas cousas: a dispensación e as fórmulas maxistrais. Actualmente, o noso labor é máis complexa. Aumentaron o número de receitas e cada unha ten unha dispensación diferente. Ademais, desenvolvéronse unha serie de servizos para o paciente —ortopedia, óptica, dietética ou os sistemas personalizados de dosaxe, entre outros—. Son moitos e cada farmacia opta polos que considera que son necesarios”.
O último participante foi Braulio Pérez, fillo de médico e farmacéutica rural e autor de Médicos e medicina rural na Costa da Morte. A figura do doutor Manuel Pérez Maroño. “Tanto os meus irmáns como eu vivimos entre a consulta do meu pai e a farmacia da miña nai. A dedicación e responsabilidade que eles tiñan eran practicamente permanentes”, indicou. “Durante os anos 60 e parte dos 70, o meu pai desprazábase dacabalo ás aldeas e aos lugares aos que non se podía acceder co coche. A atención que prestaba era de todo tipo, desde enfermidades comúns a accidentes resultado da vida no campo”. Ademais, “na farmacia era practicamente o mesmo porque aínda non había gardas e a xente acudía a calquera hora da noite para buscar os medicamentos máis insospeitados”.
A sesión tamén estivo aberta ás preguntas do público, e finalizou coa actuación musical da Banda Municipal do Conservatorio de Carballo.